Ẩm thực Nhật Bản luôn khiến thế giới trầm trồ bởi sự tinh tế và cầu kỳ. Thế nhưng, bên cạnh những lát cá hồi mọng nước hay những viên sushi đẹp mắt, xứ sở Phù Tang còn sở hữu những món ăn mang tính “thách thức” cực cao đối với thực khách phương xa. Một trong số đó chính là Shirako Mushi.

Được mệnh danh là một trong những món ăn gây tranh cãi nhất, Shirako Mushi không dành cho những người yếu tim hay quá khắt khe về nguồn gốc nguyên liệu. Tuy nhiên, với những tín đồ sành ăn, đây lại là một cực phẩm với hương vị béo ngậy khó cưỡng. Vậy Shirako Mushi là gì và tại sao nó lại sở hữu một vị thế đặc biệt đến thế trong lòng người dân Nhật Bản?

Shirako Mushi là gì? Nguồn gốc và tên gọi đầy thú vị

Để hiểu Shirako Mushi là gì, trước hết chúng ta cần bóc tách thuật ngữ này. Trong tiếng Nhật, “Shirako” có nghĩa là “những đứa con trắng trẻo”, một cách gọi mỹ miều để chỉ bộ phận sinh dục của cá đực (milt – tinh hoàn cá). Còn “Mushi” có nghĩa là hấp. Như vậy, Shirako Mushi chính là món tinh hoàn cá hấp.

Nguyên liệu chính của món ăn này thường được lấy từ cá tuyết (Tara), cá nóc (Fugu) hoặc cá anh vũ (Anko). Shirako có hình dáng khá đặc biệt: màu trắng đục, mềm mại, uốn lượn như hình não người hoặc những dải mây nhỏ chồng lên nhau.

Dù cái tên có phần khiến nhiều người e ngại, nhưng Shirako lại là đặc sản quý hiếm của mùa đông Nhật Bản. Thời điểm từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau là lúc các loại cá đực tích trữ dưỡng chất để chuẩn bị cho mùa sinh sản, do đó Shirako lúc này có độ lớn, độ béo và giá trị dinh dưỡng cao nhất. Người Nhật coi đây là “vàng trắng” của đại dương, một món quà tinh túy mà thiên nhiên ban tặng khi tiết trời chuyển lạnh.

Shirako Mushi – Sự kết hợp hoàn hảo giữa kỹ thuật hấp và nguyên liệu tinh túy

Mặc dù Shirako có thể được chế biến theo nhiều cách như nướng (Yaki), ăn sống cùng nước tương Ponzu (Shirako Ponzu), hay làm Tempura, nhưng phương pháp hấp (Mushi) lại được đánh giá cao nhất trong việc giữ trọn vẹn hương vị nguyên bản.

Có hai hình thức Shirako Mushi phổ biến mà bạn thường bắt gặp trong các nhà hàng cao cấp:

Shirako Chawanmushi (Trứng hấp Shirako)

Đây là phiên bản nâng cấp của món trứng hấp Chawanmushi truyền thống. Người đầu bếp sẽ khéo léo đặt miếng Shirako tươi rói vào lớp trứng mềm mịn cùng với nấm hương, tôm và nước dùng Dashi thanh khiết. Khi được hấp chín, Shirako sẽ hơi săn lại nhưng bên trong vẫn giữ được độ lỏng nhẹ, hòa quyện tuyệt vời với lớp trứng tan ngay trên đầu lưỡi.

Shirako hấp rượu Sake

Ở phiên bản này, Shirako được đặt lên một lớp gừng thái chỉ và hành lá, sau đó rưới một chút rượu Sake hảo hạng rồi đem hấp cách thủy. Hơi nóng và hương thơm từ rượu sẽ khử sạch mùi tanh nhẹ (nếu có), đồng thời làm bật lên vị ngọt thanh, béo ngậy tự nhiên của cá. Khi thưởng thức, món này thường được dùng kèm với một lát chanh Nhật (Sudachi) hoặc một chút củ cải mài trộn ớt để cân bằng vị giác.

Kỹ thuật hấp đòi hỏi người đầu bếp phải kiểm soát nhiệt độ cực kỳ chính xác. Nếu hấp quá lửa, Shirako sẽ bị khô và mất đi kết cấu mượt mà. Ngược lại, nếu nhiệt độ không đủ, món ăn sẽ còn mùi tanh và không đạt được độ béo đỉnh cao.

Tại sao Shirako Mushi lại gây tranh cãi?

Sự tranh cãi của món ăn này chủ yếu đến từ tâm lý của thực khách hơn là hương vị thực tế. Có hai luồng quan điểm rõ rệt khi nhắc đến Shirako Mushi:

Phía đối lập: Rào cản tâm lý và hình thức

Đối với nhiều du khách quốc tế, đặc biệt là những người đến từ nền văn hóa không quen ăn nội tạng động vật, việc thưởng thức “tinh hoàn cá” là một điều khó chấp nhận. Thêm vào đó, hình dáng uốn lượn, trắng đục của Shirako dễ khiến người ta liên tưởng đến những bộ phận nhạy cảm, gây ra cảm giác “ghê tay” khi gắp và e dè khi nếm thử. Kết cấu mềm mướt, đôi khi hơi dính đặc trưng của Shirako cũng là một điểm gây tranh luận, khi một số người cho rằng nó quá lạ lẫm so với các loại hải sản thông thường.

Phía ủng hộ: “Bơ của đại dương”

Trái ngược với vẻ e ngại của du khách, người Nhật và những người sành ẩm thực lại coi Shirako Mushi là một trải nghiệm vị giác thượng lưu. Họ ví von Shirako như “kem” hay “bơ của đại dương” (Sea Butter). Khi cắn vào, lớp màng mỏng bên ngoài vỡ ra, để lại phần nhân bên trong đặc sánh, béo ngậy và ngọt lịm tan chảy khắp khoang miệng. Nó không hề có vị tanh nồng mà mang mùi thơm dịu nhẹ của nước biển và sự tinh khiết của nguồn nguyên liệu tươi sống.

Chính sự đối lập giữa định kiến về nguồn gốc và hương vị tuyệt mỹ thực tế đã tạo nên một sức hút khó cưỡng cho Shirako Mushi, biến nó thành món ăn mà bất kỳ ai yêu thích văn hóa ẩm thực Nhật Bản cũng muốn thử thách bản thân ít nhất một lần.

>>> Quận 10 có gì ăn ngon sẽ trở nên dễ trả lời hơn với những gợi ý hấp dẫn dành cho bạn.

Giá trị dinh dưỡng bất ngờ từ món ăn “độc lạ”

Bỏ qua những tranh cãi về mặt hình thức, không thể phủ nhận Shirako Mushi là một món ăn cực kỳ bổ dưỡng. Vì là bộ phận tích trữ dưỡng chất để duy trì nòi giống của cá, Shirako chứa hàm lượng protein chất lượng cao, các vitamin nhóm B (đặc biệt là B12), vitamin D và các khoáng chất như kẽm, kali.

Đặc biệt, Shirako rất giàu các axit béo Omega-3 (EPA và DHA), vốn là những hoạt chất vàng cho sự phát triển của trí não và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Đối với người Nhật, ăn Shirako vào mùa đông không chỉ là thưởng thức đặc sản mà còn là cách để bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng trước cái lạnh giá của thời tiết. Nhiều phụ nữ Nhật Bản cũng tin rằng lượng collagen tự nhiên có trong Shirako giúp cải thiện làn da, giữ cho da luôn mịn màng và căng bóng.

Trải nghiệm Shirako Mushi thế nào cho đúng điệu?

Để thưởng thức Shirako Mushi một cách trọn vẹn, không gian và tâm thế của thực khách đóng vai trò rất lớn. Thông thường, món này sẽ xuất hiện trong các thực đơn Kaiseki (bữa tiệc truyền thống nhiều món) hoặc tại các quán sushi cao cấp vào mùa đông.

Khi miếng Shirako hấp nóng hổi được đặt trước mặt, hãy bắt đầu bằng việc cảm nhận hương thơm thanh tao từ nước dùng Dashi và rượu Sake. Đừng vội vàng nhai mạnh, hãy để miếng Shirako tự tan ra trên đầu lưỡi. Vị béo đậm đặc sẽ dần chiếm lấy vị giác, và lúc này một ngụm rượu Sake nóng sẽ là sự kết hợp hoàn hảo nhất. Vị chát nhẹ và hơi ấm của rượu sẽ làm sạch lớp mỡ béo trên lưỡi, chuẩn bị cho miếng ăn tiếp theo.

Đối với những người lần đầu thử nghiệm, hãy bắt đầu với Shirako Chawanmushi. Lớp trứng hấp sẽ là “bước đệm” giúp bạn làm quen với kết cấu của Shirako một cách nhẹ nhàng nhất trước khi tiến tới những phiên bản đậm đặc hơn.

>>> Danh sách các loại cá sashimi mang đến nhiều lựa chọn tươi ngon để bạn thưởng thức trọn vẹn hương vị Nhật Bản.

Shirako Mushi không đơn thuần là một món ăn kỳ lạ, nó là đại diện cho triết lý “không lãng phí” (Mottainai) và sự tôn trọng tuyệt đối đối với mọi phần của nguồn nguyên liệu trong văn hóa Nhật Bản. Vượt qua những rào cản tâm lý ban đầu, thực khách sẽ tìm thấy một thế giới hương vị đầy mê hoặc, béo ngậy và tinh tế ẩn sau vẻ ngoài có phần gây tranh cãi. Đây chính là minh chứng cho việc ẩm thực đôi khi cần một chút can đảm để mở ra những trải nghiệm vô giá.

Để khám phá thêm những nét đặc sắc khác trong nền văn hóa ẩm thực xứ Phù Tang và thưởng thức các món ăn chuẩn vị từ những nguồn nguyên liệu tươi ngon nhất, bạn có thể tham khảo tại hệ thống nhà hàng của Tokyo Deli thông qua website http://tokyodeli.com.vn.